FOOD & BEVERAGE ΑΠΟΨΗ

1η Νοεμβρίου | Παγκόσμια ημέρα ξινόμαυρου

Ένα ταξίδι από το Αμύνταιο στη Νάουσα και από εκεί στη Ραψάνη και στον Όλυμπο – Τιμή στους συνεργάτες (και τους φίλους μου) που τιθασεύουν την άγρια ομορφιά του ξινόμαυρου

Η 1η Νοεμβρίου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ξινόμαυρου (International Xinomavro Day). Η ένωση οινοποιών «Οίνοι Βορείου Ελλάδος» αποφάσισε να προχωρήσει στην καθιέρωση της «Παγκόσμιας Ημέρας Ξινόμαυρου» την 1η Νοεμβρίου, ημερομηνία που θεωρητικά συμβαδίζει με την πλήρη ολοκλήρωση του τρύγου της ποικιλίας.

Αμύνταιο, Αμύνταιο, Αμύνταιο και από Νάουσα στη Ραψάνη και στον Όλυμπο!

Ένας κάποιος ενθουσιασμός και μια μεγάλη αγάπη για τη ζώνη του Αμυνταίου είναι διακριτή από την επικεφαλίδα. Ξινόμαυρο όμως παράγεται ως ΠΟΠ οίνος και σε άλλες τρεις περιοχές: Νάουσα, Γουμένισσα και Ραψάνη.

Ας μιλήσουμε όμως για το Αμύνταιο: Θέλετε ότι εκεί πέρασα κάποια από τα μαθητικά μου χρόνια, εκείνο το μεθυστικό – χωρίς κρασί λόγω ηλικίας – καλοκαίρι του Eurobasket του 1987, θέλετε γιατί εκεί γνώρισα ανθρώπους που τα δουλεμένα με τη γη και στο σταφύλι χέρια τους σου τραβούσαν την προσοχή, θέλετε γιατί είναι τύποι ωραίοι; Όπως και να το κάνουμε για εμένα – που σε όλη μου τη ζωή είμαι ανατρεπτικός για αυτό και αφήνω τους άλλους να θεωρούν ότι στη Νάουσα χτυπά η καρδιά του Ξινόμαυρου – εν αρχή είναι η αμπελουργική ζώνη του Αμυνταίου και οι υπόλοιπες έπονται…
Και εκεί τα χάλκινα που αρχίζουν να παιανίζουν ήχους μακεδονικούς – που σε συνταράσουν από τη συγκίνηση και τις θύμησες – στον κρύο αγέρα του μοναδικού μικροκλίματος που δημιουργείται με τη συνύπαρξη των λιμνών αλλά και της εύφορης γης, το τραγούδι ξεκινά: “Σε αυτό το σπίτι που ‘ρθαμε, κέρνα μας-κέρνα μας…” και τα ποτήρια γεμίζουν με κρασί (κόκκινο είναι το κρασί, όπως λέει και φίλος από την περιοχή). Το άγριο ξινόμαυρο που στα χέρια των οινοποιών της περιοχής τιθασεύεται όπως ο ταυρομάχος προσπαθεί να νικήσει τον ταύρο. Αέναη μάχη που φέρνει όμως μεγάλα κρασιά.

Ο Παναγιώτης Δημόπουλος μέσα στον αμπελώνα του , στο Αμύνταιο

Τι θα έπινα στο Αμύνταιο; Το ξινόμαυρο δεν έχει αρχή και τέλος. Ξεκινάμε δηλαδή με αυτό και συνεχίζουμε με το άλλο. Επειδή το ξινόμαυρο είναι μια λαϊκή ποικιλία που προέρχεται από τους απλούς ανθρώπους και εξελίσσεται μαζί τους καθώς συνοδεύει κάθε έκφανση της ζωής τους, θα αφήσω – για σήμερα στην άκρη τους “μεγάλους φίλους μου” του κτήματος Άλφα που έχω να παινεύομαι ότι είμαι από τους πρώτους (ο δεύτερος) που δούλεψα τα κρασιά τους – και θα σας αναφέρω τους “μικρότερους” σε βεληνεκές παραγωγής, αλλά “μεγάλους” στην ποιότητα των κρασιών και με μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου και στον ουρανίσκο μου.

Με μια μικρή περιπλάνηση στους δρόμους του κρασιού της περιοχής θα πέσεις πάνω στον Παναγιώτη Δημόπουλο που από “τον καλύτερο αμπελώνα του Αμυνταίου” δημιουργεί στο “Κτήμα Δημόπουλου” μοναδικά κρασιά. Ξινόμαυρο, Ξινόμαυρο Reserve, Ξινόμαυρο Ροζέ, Ξινόμαυρο με blends ξένων ποικιλιών που προσαρμόστηκαν άριστα στην περιοχή.

Τρία από τα εμβληματικά διαμάντια του Κτήματος Δημόπουλου

Και μετά θα πας στον Χρήστο Μπόσκο με το “Vegoritis Winery” που εκεί το magic touch της φοβερής Άρτεμις Τουλάκη βγάζει – μεταξύ άλλων – δύο εντυπωσιακά ξινόμαυρα (Ξινόμαυρο και Ξινόμαυρο Reserve). Ο Μπόσκος, επειδή μάλλον η Άρτεμις του “ανατίναξε” το μυαλό, βγάζει και δύο εντυπωσιακά αφρώδη από Ξινόμαυρο – σαμπάνιες στην καθομιλουμένη – που έχουν να σου πουν πολλά.

Η οινοποιός Άρτεμις Τουλάκη επί τω έργω
The magnificent box of Xinomavro περιέχει τις εσοδείες 2013-2018

Επειδή ανατρεπτικός μπορεί να είμαι αλλά άδικος ποτέ, από Ξινόμαυρο γίνονται φοβερά κρασιά και στη Νάουσα. Εκεί θα σταθώ αρχικά στον Χρήστο Ταραλά που είναι ένας καλός οινοποιός και γνώστης του χώρου με έμφαση στις εξαγωγές. Σε ένα μπουκάλι “Mavro” θα βρεις μια άλλη έκφανση του ξινόμαυρου, μια τυπική ΠΟΠ Νάουσα με αρώματα φραγκοστάφυλου, λιαστής ντομάτας και γλυκόριζας που υποδηλώνει την παλαίωσή του, μαλακή οξύτητα και μακρά επίγευση. Ο Χρήστος έχει να περηφανεύεται για το 1ο αφρώδες ερυθρό κρασί στην Ελλάδα, το «Aphrodite», που οινοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2018, κρασί και αυτό φτιαγμένο από Ξινόμαυρο με ελάχιστη προσθήκη Μοσχόμαυρου. Τα αρώματά του τα αποκτά κυρίως κατά τη διάρκεια της κρυοεκχύλισης, διαδικασία που προηγείται της ζύμωσης, και η δεύτερη ζύμωση γίνεται σε κλειστή δεξαμενή για να αποκτήσει τις φυσαλίδες του.

Ειδική αναφορά θα κάνω και στην προσπάθεια που ξεκίνησε με μεγάλη όρεξη ο Κώστας Κωτούλας, της Kotoulas Wines – και έχω τη χαρά, πέρα από τη συνεργασία που έχουμε, να έχω απολαύσει την περίφημη “Πορφυρά Ραψωδία” του, ένα εξαίρετο blend Ξινόμαυρου και Syrah.

Τα ξινόμαυρα της Ραψάνης – Ντούγκος .&-
Ο Θάνος Ντυούγκος

Η δική μου γενιά είχε μάθει να πίνει τη Ραψάνη του Τσάνταλη. Αυτό σταμάτησε βίαια μετά τη συνάντηση μου το 2002 με τον σημερινό πρόεδρο του Σύνδεσμου Μικρών Οινοποιών Θάνο Ντούγκο της Dougos Winery. Ο Θάνος είναι ένας τύπος εκρηκτικός που η συνεργασία μας στον Αμάρανθο, τη δεκαετία του 2000, έγραψε τις δικές της σελίδες στην οινική ιστορία της Πιερίας. Τότε που μάθαμε στον κόσμο να πίνει πραγματική “Ραψάνη” και βάλαμε τις φιάλες του οινοποιείου σε πολλά μαγαζιά αλλά και σε κάθε σπίτι της ευρύτερης περιοχής. Από τότε ο Θάνος εξελίχτηκε πάρα πολύ, συνεχίζει όμως – με το ίδιο πάθος – να αγαπάει το κρασί και το αμπέλι όσο λίγοι. Πάνω από όλα είναι όμως ένας ωραίος τύπος που με τιμά με τη φιλία του.

Δεν θα μπορούσε ένα κείμενό μου να μην καταλήξει στον Όλυμπο…

Στις πλαγιές του Ολύμπου έχουν γραφεί πολλές σελίδες ιστορίας & μυθολογίας από την αρχαία εποχή μέχρι και σήμερα. Στις πλαγιές του βουνού που “φιλοξένησε” στη σκέψη των Αρχαίων Ελλήνων του 12 Θεούς, παράγονται σήμερα μεγάλα και μικρότερα “διαμάντια” οινοποίησης από Ξινόμαυρο.

Ο φίλος μου Ευρυπίδης Κατσαρός στην Κρανιά Ολύμπου, σεβόμενος την ιστορία της οικογένειας και του κτήματος που έμαθε στην Ελλάδα να περηφανεύεται πως έχει μεγάλα κρασιά με το eclectique Κτήμα Κατσαρού ερυθρό, οινοποίησε το Ξινόμαυρο. Η εξαιρετική πρώτη ύλη και οι άριστες σπουδές στην οινολογία από τον Ευρυπίδη οδήγησαν σε ένα ξεχωριστό ξινόμαυρο υπό την επωνυμία “Valos”.

Βορειότερα, στην Πιερία, συναντάς τον Ηλία Μελέτη με το κτήμα Konstantin Evangelo που είναι ο πρώτος στην Ελλάδα που καλλιεργεί τα αμπέλια του βιοδυναμικά και παράγει πιστοποιημένα βιοδυναμικά κρασιά από τα λίγα παγκοσμίως. Ο Ηλίας ετοιμάζει με ιδιαίτερη προσοχή το νέο οινοποιείο και έρχεται να γράψει τη δική του ξεχωριστή σελίδα στην οινική Ελλάδα.

Τα κρασιά του από βιοδυναμικό ξινόμαυρο είναι το ξηρό σκούρο ροζέ κρασί “Μαινόμενες Βάκχες” και το ερυθρό ξηρό “Τιτανομαχία”. Η ιδιαίτερη προσοχή που ξεκινά από το αμπέλι και καταλήγει στο πώμα που “κλείνει” με φυσικό κερί καθώς και οι ιδιαίτερες ετικέτες προμηνύουν ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα στις ζηλευτές φιάλες του κτήματος.

Τα τρία βιοδυναμικά διαμάντια του Konstantin Evangelo

Κλείνοντας το αφιέρωμα στο ξινόμαυρο θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους παραπάνω για τη συνεργασία μας στο παρελθόν, αλλά και στις μέρες μας, μέσω της FnB brokers.

Ι. Ζ. Παπαζαχαρίας

About the author

Ιωάννης Ζ. Παπαζαχαρίας

Γεννήθηκε τον Σεπτέμβρη του '76 στη Θεσσαλονίκη.
Μεγάλωσε στο Λιτόχωρο του Ολύμπου.
Σπούδασε Δασολογία στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη.
Τα πρώτα του βήματα στη δημοσιογραφία τα έκανε με το dionolympos blogspot που στην συνέχεια εξέλιξε στο site "Τα Ολύμπια Νέα".
Αρθρογραφεί πολιτικά, σχολιάζει τις εξελίξεις και έχει ως στόχο να αναδείξει την ιστορία του τόπου του με τους πραγματικούς πρωταγωνιστές στο προσκήνιο.
Δεν του αρέσει να φαίνεται, κάνει τη δουλειά του ήρεμα και αθόρυβα...
Αγαπά καθετί Ελληνικό, ασχολείται με την γενεαλογία και τις γεύσεις (κάτι που του έμεινε από την ενασχόλησή του στο παρελθόν).
Η ενασχόλησή του με τον αθλητισμό περιγράφεται με μία μόνο λέξη: ΑΡΗΣ!
Από το 2017 κατοικεί στην Κατερίνη.
Είναι πατέρας της Κορτέσσας, του Ζαχαρία και του Δημήτρη.
Επικοινωνήστε μαζί του στο ipapazacharias@gmail.com

1 Comment

Γράψτε εδώ το σχόλιο σας

  • Γιάννη πολύ καλή η προσεγκιση σου θέλουμε λίγο χρόνο ακόμα και θα δούμε πολύ μεγάλα και καλά κρασιά με τη σημασία της λέξεως μεγάλα !!!
    Καλό μήνα με διάθεση για κρασί και παρέα .