ΑΠΟΨΗ

Η Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά ως μέρος της τουριστικής προβολής ενός τόπου

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 25 Σεπτεμβρίου – Η περίπτωση του εθίμου των Σίχνων στο Λιτόχωρο Ολύμπου

Η Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά ως μέρος της τουριστικής προβολής ενός τόπου
Γράφει ο Γιάννης Παπαζαχαρίας

Στη σημερινή εποχή η εξέλιξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν σε αφανισμό διαφόρων εκφάνσεων του άυλου πολιτισμού της ανθρωπότητας. Ο διεθνής οργανισμός της UNESCO σε συνεργασία με κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς προσπαθεί να καταγράψει και να διαφυλάξει τον πλούτο της παγκόσμιας άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, υπογραμμίζοντας τη σπουδαιότητά του πρωτίστως για τις ίδιες τις κοινότητες που τις κατέχουν και κατ’ επέκταση για όλη την ανθρωπότητα.

Τα κράτη αναγνωρίζουν ότι η πολιτιστική κληρονομιά τους αποτελεί τουριστικό θέλγητρο, ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του τουρισμού τους και καταλύτη για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Προκειμένου λοιπόν να διαφυλάξουν αυτόν τον πολύτιμο πόρο, αναπτύσσουν τον πολιτιστικό τουρισμό τους, δημιουργώντας ταυτόχρονα ευνοϊκές συνθήκες για την προστασία και την ανάπτυξη της πολιτιστικής τους κληρονομιάς και προϋποθέσεις για βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.

Ο πολιτιστικός τουρισμός αναγνωρίστηκε ως ξεχωριστή κατηγορία τουρισμού τη δεκαετία του 1970. Θεωρείται ότι ετησίως, περίπου διακόσια σαράντα (240) εκατομμύρια ταξίδια που πραγματοποιούνται διεθνώς περιλαμβάνουν κάποιο στοιχείο πολιτιστικού τουρισμού. Ο πολιτιστικός τουρισμός είναι χωρίς αμφιβολία η ταχύτερα αναπτυσσόμενη μορφή τουρισμού. Η ζήτηση για πολιτιστικές εμπειρίες είναι υψηλή και θα συνεχίσει να αυξάνεται καθώς αυξάνεται το βιοτικό επίπεδο των τουριστών.

Το έθιμο της γιορτής των Σίχνων στο Λιτόχωρο Ολύμπου

Το έθιμο της γιορτής των Σίχνων τελείται μόνο στο Λιτόχωρο του Ολύμπου την παραμονή, ανήμερα και την επόμενη των Θεοφανίων.

Τι είναι τα Σίχνα

Σύμφωνα με τον λόγιο Λιτοχωρίτη Αθανάσιο Λασπόπουλο τα σίχνα είναι: “Δόρατα υψηλά 10 -15 μέτρων θεώνται υψούμενα και οιονεί αυτομάτως παλλόμενα την ημέραν των Φώτων, ότε η βάπτισις του Θεανθρώπου Σωτήρος τελείται. Σταυρός επί της κορυφής αυτών εστημένος, χρυσούς ή αργυρούς, ευσεβούς χειρός ευλαβέστατον δώρον χαιρετίζει την χρυσίζουσαν την ημέρας εκείνης ανατολήν και κυανόλευκος και ερυθρά σημαία και άλλοις ηχηροίς χρυσοίς ποικίλμασιν….”.

Αποτελούν, σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες παλαιοτέρων, βυζαντινά λάβαρα. Σύμφωνα με τη νεότερη βιβλιογραφία και νέες έρευνες υπήρξαν φλάμπουρα αγωνιστών και μπαϊράκια. Σίγουρα σήμερα αποτελούν την κυριότερη θρησκευτική τελετή στη λάμψη του Ολύμπου.

Ενσωματωμένα από αιώνες στην Λιτοχωρίτικη παράδοση τα βυζαντινά λάβαρα, τα «ιερά της θρησκείας σημεία, τα εκφραστικώτατα της παλιγγενεσίας εμβλήματα, της ενότητος και ισχύος θεία λάβαρα», όπως – και πάλι – ο Λασπόπουλος τα χαρακτηρίζει σε γραπτό του 1878, συμβόλιζαν ανήμερα των Φώτων παράλληλα με το ένδοξο ελληνικό παρελθόν και την ιδέα της εθνικής παλιγγενεσίας, που ήρθε στο Λιτόχωρο το 1912.

Τα σίχνα σήμερα

Το έθιμο στο πέρασμα του χρόνου παραμένει ζωντανό αλλά φθήνει με κίνδυνο να παραποιηθεί. Οφείλουμε να το διαφυλάξουμε ως “κόρη οφθαλμού” και να επενδύσουμε σε αυτό.

Τα σίχνα σήμερα είναι ένα ξεχωριστό, παγκόσμια μοναδικό, έθιμο που στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα αναμένεται να ενταχθεί στον κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού. Αυτό αποτελεί απαραίτητη συνθήκη όχι μόνο για να διασωθεί και να διερευνηθεί ακόμα περισσότερο το έθιμο, αλλά και για να αποτελέσει δράση αναφοράς και προσέλκυσης υψηλού επιπέδου επισκεπτών στην περιοχή.

Τέλος, η συμμετοχή του εθίμου – ενταγμένου στον κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού – στην αξιόλογη προσπάθεια τουριστικής προβολής που γίνεται από το δήμο Δίου-Ολύμπου αποτελεί ικανή συνθήκη για τη μοναδικότητα του τουριστικού προϊόντος.

logo podas

About the author

Ιωάννης Ζ. Παπαζαχαρίας

Γεννήθηκε τον Σεπτέμβρη του '76 στη Θεσσαλονίκη.
Μεγάλωσε στο Λιτόχωρο του Ολύμπου.
Σπούδασε Δασολογία στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη.
Τα πρώτα του βήματα στη δημοσιογραφία τα έκανε με το dionolympos blogspot που στην συνέχεια εξέλιξε στο site "Τα Ολύμπια Νέα".
Αρθρογραφεί πολιτικά, σχολιάζει τις εξελίξεις και έχει ως στόχο να αναδείξει την ιστορία του τόπου του με τους πραγματικούς πρωταγωνιστές στο προσκήνιο.
Βρίσκεται πίσω από πολλές προεκλογικές εκστρατείες. Δεν του αρέσει να φαίνεται, κάνει τη δουλειά του ήρεμα και αθόρυβα...
Αγαπά καθετί Ελληνικό, ασχολείται με την γενεαλογία και τις γεύσεις (κάτι που του έμεινε από την ενασχόλησή του στο παρελθόν).
Η ενασχόλησή του με τον αθλητισμό περιγράφεται με μία μόνο λέξη: ΑΡΗΣ!
Από το 2017 κατοικεί στην Κατερίνη.
Είναι πατέρας της Κορτέσσας, του Ζαχαρία και του Δημήτρη.
Επικοινωνήστε μαζί του στο ipapazacharias@gmail.com

Σχολιάστε το άρθρο

Γράψτε εδώ το σχόλιο σας

Πρόσφατα άρθρα