ΑΠΟΨΗ

Ελλάδα – Τουρκία και διεθνές δίκαιο

Με αφορμή τα τελευταία γεγονότα που συμβαίνουν μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, παρατηρείται από πολλούς στο εσωτερικό μια τάση υποβάθμισης – απαξίωσης του Διεθνούς Δικαίου και των διπλωματικών ενεργειών γενικότερα. Βλέπουμε, λοιπόν, να ακούγονται στο δημόσιο διάλογο, ακόμη και από τα χείλη σοβαρών κατά τ’ άλλα ομιλητών (πολιτικών, διεθνολόγων, δημοσιογράφων κλπ.) αλλά και από τον απλό κόσμο, απόψεις του τύπου «πάλι δεν κάναμε τίποτα» ή ακόμα χειρότερα κραυγές του τύπου «βυθίστε τους» και άλλα παρόμοια.

      Όσον αφορά στο πρώτο σκέλος, αυτό που αφορά στο Διεθνές Δίκαιο, να ξεκαθαρίσουμε κάτι πολύ σημαντικό: είναι διαφορετικό πράγμα το Διεθνές Δίκαιο και τα δικαιώματα που απλόχερα αποδίδει στις χώρες και εντελώς διαφορετικό η χρήση αυτών των δικαιωμάτων από την κάθε χώρα. Δυστυχώς, η χώρα μας, μέσω των εκάστοτε κυβερνώντων, έχει επιλέξει εδώ και δεκαετίες την αποχή από την άσκηση πολλών από τα δικαιώματα που το Διεθνές Δίκαιο της παρέχει. Ενδεικτικά, τα πιο σημαντικά από αυτά που θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει είναι τα κάτωθι:

      α. Επέκταση των χωρικών μας υδάτων από τα 6 ναυτικά μίλια που είναι σήμερα στα 12. Η άσκηση αυτού του δικαιώματος μας θα έλυνε πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα με την Τουρκία, καθώς θα καθιστούσε ανενεργές πολλές από τις τουρκικές διεκδικήσεις. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι μετά την επέκταση, το 72% του Αιγαίου θα ήταν υπό ελληνική κυριαρχία (από το 43% που είναι σήμερα) και μόνο ένα ποσοστό 9% θα ήταν τούρκικο. Το παραπάνω γεγονός θα επηρέαζε καθοριστικά και το μείζον θέμα της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου. Συγκεκριμένα, από το 19% του Αιγαίου που θα απέμενε εκτός ελληνικής ή τούρκικης κυριαρχίας και το οποίο θα αποτελούσε διεθνή ύδατα, μόνο κάποια μικρά κομμάτια θαλάσσης θα αποτελούσαν επικαλυπτόμενες περιοχές, οι οποίες θα μπορούσαν να διεκδικηθούν από τη μία ή την άλλη πλευρά. Το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι η μοναδική παράκτια χώρα παγκοσμίως που δεν έχει επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ. μιλάει από μόνο του!

      β. Κλείσιμο των κόλπων με ευθείες γραμμές βάσης. Τραβώντας π.χ. μια ευθεία γραμμή βάσης από την άκρη της Χερσονήσου της Σιθωνίας στη Χαλκιδική μέχρι την απέναντι άκρη του Αγίου Όρους, θα «έκλεινε» ο Κόλπος του Αγίου Όρους. Αυτομάτως, τα 6 (ή τα 12 εάν το είχαμε κάνει) ναυτικά μίλια των χωρικών μας υδάτων θα ξεκινούσαν από αυτή τη γραμμή. Έτσι, τα χωρικά μας ύδατα στις συγκεκριμένες περιοχές θα επεκτείνονταν ακόμη περισσότερο αφού θα «έβγαιναν» αρκετά πιο έξω. Να σημειωθεί ότι η Τουρκία έχει κλείσει τους κόλπους της από το 1965!

      γ. Δημιουργία εθνικής αλιευτικής ζώνης 12 ναυτικών μιλίων. Η δημιουργία  αυτής της ζώνης, την οποία έχουν θεσπίσει όλα τα σοβαρά αλιευτικά κράτη, αφενός θα προστάτευε την εγχώρια αλιεία και αφετέρου θα απέτρεπε τους Τούρκους ψαράδες, οι οποίοι συρρέουν με τα αλιευτικά τους κατά εκατοντάδες, ακόμα και σε περιοχές λίγο έξω από τα χωρικά μας ύδατα (π.χ. ανοικτά της Θάσου) και εκμεταλλευόμενοι ιδιαίτερα το διάστημα που η ελληνική νομοθεσία απαγορεύει την αλιεία.

      Όλα τα παραπάνω και πολλά ακόμη είναι δικαιώματα που προβλέπονται από πολλές διεθνείς συνθήκες – συμφωνίες και κυρίως από τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (1982). Να αναφέρουμε για μια ακόμα φορά ότι το σύνολο των παράκτιων κρατών ανά την υφήλιο έχει κάνει χρήση όλων αυτών των πλεονεκτημάτων στο έπακρο, όχι όμως η Ελλάδα!

      Όσον αφορά στο δεύτερο σκέλος, αυτό που αφορά στα στρατιωτικά μέτρα, να ξεκαθαρίσουμε το εξής: είναι διαφορετικό πράγμα η ετοιμότητα των ενόπλων δυνάμεων και η προβολή ισχύος, ενέργειες που πολύ ορθά πράττει η πατρίδα μας και εντελώς διαφορετικό πράγμα η πρόκληση ενός σοβαρού στρατιωτικού επεισοδίου από την πλευρά μας, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύρραξη. Μια τέτοια ενέργεια:

      α. Θα αμαύρωνε την εικόνα της χώρας μας ως ειρηνοποιού και δύναμης σταθερότητας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και θα αδυνάτιζε τις θέσεις μας στο διάλογο, που αναπόφευκτα κάποια στιγμή θα να ξεκινήσει.

      β. Θα προσέφερε στην Τουρκία το επιχείρημα της πρόκλησης θερμού επεισοδίου με δική μας υπαιτιότητα, γεγονός που θα αξιοποιούνταν στο έπακρο από τους μηχανισμούς της τουρκικής προπαγάνδας.

Υ.Γ Είναι πολύ νωπά ακόμα τα δυσμενή αποτελέσματα από την τελευταία φορά που η χώρα μας επέλεξε – οδηγήθηκε στην πλήρη στρατιωτικοποίηση μιας κρίσης με την Τουρκία (Ίμια – 1996).    

logo podas

About the author

Αστέριος Κουρίτας

Ο Αστέριος Κ. Κουρίτας γεννήθηκε στο Λιτόχωρο το 1980.
Το 1999 αποφοίτησε από τη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών.
Σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου και στη συνέχεια σπούδασε Διεθνείς και
Οικονομικές Σχέσεις στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του ίδιου Πανεπιστημίου.
Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού στη «Διακυβέρνηση, Ανάπτυξη και Ασφάλεια στη Μεσόγειο».
Αρθρογραφεί για το Κέντρο Μελέτης Μεσογειακής - Μεσανατολικής Πολιτικής και Πολιτισμού και για το συλλογικό έργο «Η Ελλάδα, η Ευρώπη και ο Κόσμος: Μελέτες για την Ευρωπαϊκή και Διεθνή Πολιτική».
Από το 2018 υπηρετεί στο Στρατηγείο του ΝΑΤΟ στη Θεσσαλονίκη.
Είναι παντρεμένος και έχει μια κόρη.

Σχολιάστε το άρθρο

Γράψτε εδώ το σχόλιο σας