ΑΠΟΨΗ

Περί Τουρκίας και Ασύμμετρων Απειλών

“Η παρούσα κατάσταση συνιστά ενεργή, σοβαρή, εξαιρετική και ασύμμετρη απειλή κατά της εθνικής ασφάλειας της χώρας”, δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας, με αφορμή τα γεγονότα που εξελίσσονται στα ελληνοτουρκικά σύνορα τις τελευταίες ημέρες, λόγω του ανοίγματος των τουρκικών συνόρων και της οργανωμένης προσπάθειας παράνομης εισόδου χιλιάδων προσφύγων – μεταναστών στη χώρα μας. Αν και λίγο αργά, αναφέρθηκε-αναγνωρίστηκε  -επιτέλους-  μία από τις σημαντικότερες απειλές που αντιμετωπίζει η χώρα μας τα τελευταία χρόνια και εντάχθηκε μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο, γεγονός που αποτελεί πολύ σωστό πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση της.

      Ο όρος «ασύμμετρη απειλή» εντάσσεται στο ευρύτερο πεδίο του «υβριδικού πολέμου», ο οποίος είναι ένας πολύ γενικός όρος, άγνωστος και ανεξερεύνητος σε μεγάλο βαθμό και περιλαμβάνει ένα εξαιρετικά ευρύ πεδίο λειτουργιών, δυνατοτήτων και τρόπων δράσης. Εάν επιχειρήσουμε να τον ορίσουμε σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά που του αποδίδονται διεθνώς, θα λέγαμε ότι υβριδικός πόλεμος είναι «η συνδυασμένη χρήση πολλαπλών οργάνων – δυνάμεων, η οποία προσβάλλει μία ή περισσότερες αδυναμίες της κοινωνίας, με σκοπό την επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων». Οι ενέργειες που εντάσσονται στον υβριδικό πόλεμο μπορούν να επηρεάσουν όλο το φάσμα των κοινωνικών λειτουργών και έχουν ως στόχο από ολόκληρα κράτη και κυβερνήσεις μέχρι διεθνή ιδρύματα, εταιρείες και ομάδες απλών πολιτών.

      Ο υβριδικός πόλεμος μπορεί να διεξαχθεί είτε από κρατικούς δρώντες (κυβέρνηση, στρατός, σώματα ασφαλείας, μυστικές υπηρεσίες πληροφοριών, κρατικές εταιρείες) είτε από μη κρατικούς φορείς (παραστρατιωτικές ομάδες, ιδιωτικές εταιρείες, ιδιώτες, κ.α). Κύρια χαρακτηριστικά του είναι ο συνδυασμός συμβατικών και αντισυμβατικών μεθόδων, καθώς και η προσπάθεια αποφυγής της ευθείας στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Οι μέθοδοι-τακτικές που χρησιμοποιούνται μπορούν, χονδρικά, να κατηγοριοποιηθούν σε πέντε κατηγορίες: στρατιωτικές (χρήση μισθοφόρων, drones, ρομπότ), πολιτικές (άσκηση πολιτικής επιρροής – πίεσης, επηρεασμός εκλογικών αναμετρήσεων, χειραγώγηση εκλογικών αποτελεσμάτων, πολιτικοί εξτρεμιστές), πολιτικο-στρατιωτικές (υποκίνηση εσωτερικών ταραχών ή πραξικοπημάτων, εκμετάλλευση προσφυγικών – μεταναστευτικών ροών), οικονομικές (οικονομικά μέτρα, κυρώσεις, εμπάργκο, οικονομική υποστήριξη μειονοτήτων εντός άλλων κρατών), πληροφοριακές (κρατικά ΜΜΕ, social media, προπαγάνδα, παραπληροφόρηση – fake news, καμπάνιες επιρροής, μηνύματα σε συγκεκριμένες ανθρώπινες ομάδες-στόχους, tweets,  κυβερνοεπιθέσεις). Όλα τα παραπάνω είναι ενδεικτικά, καθώς ο κατάλογος είναι πολύ μεγαλύτερος και εμπλουτίζεται συνεχώς. Ο υβριδικός πόλεμος και οι τρόποι αναγνώρισης και αντιμετώπισης του αποτελούν, σήμερα, αντικείμενο μελέτης από όλες τις χώρες με σοβαρή εξωτερική πολιτική.

Οι πόλεμοι στο κοντινό μέλλον
Πηγή: https://www. http://euromaidanpress.com

Τα γεγονότα που βιώνουμε τις τελευταίες ημέρες στην ελληνοτουρκική μεθόριο είναι ένα κλασσικό παράδειγμα υβριδικής επίθεσης από ένα κράτος προς ένα άλλο. Προφανώς και η εκμετάλλευση – χρησιμοποίηση προσφύγων και μεταναστών για να επιτευχθούν άλλοι αντικειμενικοί σκοποί στην εσωτερική ή εξωτερική πολιτική μιας χώρας δεν είναι πρωτοτυπία της Τουρκίας και του προέδρου Ερντογάν. Η ακραία, όμως, και σε αυτό τον βαθμό, «εργαλειοποίηση» του προσφυγικού – μεταναστευτικού προβλήματος από την γείτονα, αποτελεί πρωτοφανή τακτική για τα διεθνή δεδομένα. Επιπρόσθετα, πρέπει να συνυπολογίσουμε ότι το παραπάνω γεγονός συνοδεύτηκε και από μια οργανωμένη επιχείρηση προπαγάνδας – παραπληροφόρησης, η οποία, μεταξύ άλλων, περιελάμβανε: μαζική αποστολή παραπλανητικών μηνυμάτων περί ανοίγματος των ελληνικών συνόρων, ψευδείς αναφορές από χειραγωγούμενα τουρκικά ΜΜΕ περί εγκατάλειψης, λόγω φόβου, ελληνικών ακριτικών χωριών από τους κατοίκους τους, περί χρήσης ακραίας βίας από την ελληνική πλευρά, περί ύπαρξης νεκρών μεταναστών κ.α.[1]  

      Τι πρέπει να κάνουμε; Σε πρώτη φάση, συνειδητοποίηση – παραδοχή ότι το προσφυγικό – μεταναστευτικό πρόβλημα δεν αποτελεί μόνο μια ανθρωπιστική καταστροφή αλλά έχει μετατραπεί σε μείζον όργανο της τουρκικής επιθετικότητας και συνιστά, όπως πολύ σωστά ειπώθηκε, εξαιρετικά σοβαρή ασύμμετρη απειλή για τη χώρα μας. Η αντιμετώπιση της απαιτεί, κατ’αρχήν, αλλαγή του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμασταν μέχρι τώρα τις απειλές της εθνικής μας ασφάλειας, και, κατά δεύτερο, προσαρμογή στα νέα δεδομένα του υβριδικού πολέμου, με χρήση των ανάλογων μεθόδων αποτροπής, σε συνδυασμό με τα διπλωματικά (αυτά τα έχουμε εξαντλήσει τα τελευταία χρόνια) και τα στρατιωτικά μέσα που ήδη χρησιμοποιούνται επιτυχώς. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που συμβαίνει δεν γίνεται τυχαία, είναι στοχευμένο και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται. Οι εποχές που οι πόλεμοι γίνονταν μόνο με τα όπλα έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.


[1] Δυστυχώς, για μια ακόμη φορά, οι ψευδείς αναφορές της τουρκικής πλευράς υιοθετήθηκαν και από μερικά ελληνικά ΜΜΕ.

About the author

Αστέριος Κουρίτας

Ο Αστέριος Κ. Κουρίτας γεννήθηκε στο Λιτόχωρο το 1980.
Το 1999 αποφοίτησε από τη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών.
Σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου και στη συνέχεια σπούδασε Διεθνείς και
Οικονομικές Σχέσεις στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του ίδιου Πανεπιστημίου.
Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού στη «Διακυβέρνηση, Ανάπτυξη και Ασφάλεια στη Μεσόγειο».
Αρθρογραφεί για το Κέντρο Μελέτης Μεσογειακής - Μεσανατολικής Πολιτικής και Πολιτισμού και για το συλλογικό έργο «Η Ελλάδα, η Ευρώπη και ο Κόσμος: Μελέτες για την Ευρωπαϊκή και Διεθνή Πολιτική».
Από το 2018 υπηρετεί στο Στρατηγείο του ΝΑΤΟ στη Θεσσαλονίκη.
Είναι παντρεμένος και έχει μια κόρη.

1 Comment

Click here to post a comment

  • Ένα πολύ ωραίο και εμπεριστατωμένο άρθρο, στο οποίο περιγράφονται με απλούς και κατανοητούς όρους οι νέες συνθήκες και απειλές που διαμορφώνονται για την χώρα μας!
    Συγχαρητήρια στον γράφοντα για το πολύ ωραίο άρθρο!

Πρόσφατα άρθρα